Çernobili 40 vjet më vonë, bota mes kërcënimeve të reja të impianteve bërthamore

Ata që vizitojnë Çernobilin sot e përshkruajnë një vend të mbetur pezull në kohë. Nga njëra anë, dora e njeriut ka mbetur e palëvizshme që nga ai vit tragjik 1986; nga ana tjetër, natyra është në kulmin e saj. Rrugët dhe sheshet që dikur strehonin 15,000 njerëz tani dominohen nga bimësia. Qentë, ujqërit dhe kuajt e egër enden midis shtëpive të reduktuara në strofulla, në një peizazh ku heshtja thyhet vetëm nga tingujt e erës, kafshëve dhe teknikëve që monitorojnë centralin.

Çernobili dhe katastrofa e 26 prillit 1986

Historia e Çernobilit ndryshoi përgjithmonë më 26 prill 1986. E gjitha filloi në orën 1:23 të mëngjesit: gabimi njerëzor gjatë një prove sigurie shkaktoi shpërthimin e reaktorit numër katër, duke lëshuar një re radioaktive që shënoi historinë e kontinentit. Shpërthimi shkatërroi pjesën e brendshme të ndërtesës, duke lëshuar një re tymi radioaktiv në atmosferë që, përpara se të përhapej në të gjithë Evropën, kontaminoi zona të gjera të Ukrainës, Bjellorusisë dhe Rusisë, duke detyruar mijëra njerëz të evakuoheshin. Ata njerëz nuk u kthyen kurrë në shtëpitë e tyre, duke braktisur përgjithmonë një territor të gjerë që ende konsiderohet "i pabanueshëm" sot. Kjo zonë mbulon afërsisht 2,200 kilometra katrorë të Ukrainës veriore dhe 2,600 kilometra katrorë të Bjellorusisë jugore, ku jeta njerëzore është ndalur përgjithmonë që nga viti 1986.

"I pabanueshëm për 24,000 vjet"

Dhe nuk do të jetë ndryshe në të ardhmen, duke pasur parasysh se sipas IAEA-s (Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike), do të jetë e pasigurt të jetosh në atë zonë për 24,000 vitet e ardhshme. Në planin afatgjatë, Çernobili ka shkaktuar shumë viktima. Sipas OBSH-së, afërsisht 4,000 vdekje janë për shkak të rrezatimit. Megjithatë, vlerësimet jozyrtare sugjerojnë dhjetëra mijëra vdekje.

Mbulesa dhe aksesorët

Mbetjet e uzinës janë të mbuluara nga një strukturë e brendshme çeliku dhe betoni e njohur si sarkofag, e ndërtuar me nxitim pas katastrofës së vitit 1986. Një guaskë e jashtme e re dhe me teknologji të lartë "Mbyllja e Re e Sigurt" u instalua midis viteve 2016 dhe 2017, e projektuar për të zëvendësuar sarkofagun në të ardhmen, pasi nuk ishte menduar të ishte një zgjidhje e përhershme. Megjithatë, struktura metalike imponuese e jashtme u shpua nga një dron rus në shkurt të vitit 2025, duke rrezikuar aftësinë e tij për të përmbajtur rrezatimin.

Kërcënime të reja për një central bërthamor

Dyzet vjet më vonë, tragjedia e Çernobilit nuk është më vetëm një kujtim, por një monitor i ndërthurur me lajmet më të ashpra të luftës midis Rusisë dhe Ukrainës.

Tensionet gjeopolitike të raportuara po tërheqin vëmendjen edhe ndaj centraleve të tjera bërthamore. Ministria e Jashtme ruse shprehu kohët e fundit shqetësime në lidhje me sigurinë e dy objekteve të tjera: centralit bërthamor ukrainas në Zaporizhzhia dhe centralit bërthamor iranian në Bushehr.

Zaporizhzhia është objekti më lindor ukrainas, pranë kufirit rus, një zonë e konsideruar shumë e paqëndrueshme për shkak të afërsisë së saj me vijën e frontit. Megjithatë, centrali bërthamor i Bushehrit është shqetësues për rusët për shkak të përshkallëzimit ushtarak në Lindjen e Mesme: disa javë më parë, Moska nisi evakuimin e planifikuar të 198 punëtorëve rusë të stacionuar në uzinën e Ajatollahëve, pasi një përleshje SHBA-Izrael preku zonën pranë objektit.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.

Komente (0)