Shuhet Jurgen Habermas, një nga filozofët më me ndikim të shek. XX

Jürgen Habermas, puna e të cilit mbi komunikimin, racionalitetin dhe sociologjinë e bëri atë një nga filozofët më me ndikim në botë dhe një figurë kyçe intelektuale në Gjermaninë e tij u shua në moshën 96 vjeçare.

15.03.2026. 09:02

Shuhet Jurgen Habermas, një nga filozofët më me ndikim të shek. XX

Jürgen Habermas, puna e të cilit mbi komunikimin, racionalitetin dhe sociologjinë e bëri atë një nga filozofët më me ndikim në botë dhe një figurë kyçe intelektuale në Gjermaninë e tij u shua në moshën 96 vjeçare.

Botuesi i Habermasit, Suhrkamp, ​​tha se ai vdiq të shtunën në Starnberg, pranë Mynihut.

Habermas shpesh është përqëndruar në çështje politike gjatë disa dekadave. Shkrimet e tij të gjera kaluan kufijtë e disiplinave akademike dhe filozofike, duke ofruar një vizion të shoqërisë moderne dhe ndërveprimit shoqëror. Veprat e tij më të njohura përfshinin "Teorinë e Veprimit Komunikues" me dy vëllime.

Habermas, i cili ishte 15 vjeç në kohën e disfatës së Gjermanisë naziste, më vonë kujtoi agimin e një epoke të re në vitin 1945 dhe përballjen e tij me realitetin e krimeve naziste si diçka pa të cilën nuk do të kishte gjetur rrugën e tij në filozofi dhe teori sociale. Ai kujtoi se "e shihje papritur se ishte një sistem politikisht kriminal në atë që kishe jetuar".

Ai kishte një marrëdhënie të paqartë me lëvizjen studentore të krahut të majtë të fundit të viteve 1960 në Gjermani dhe më gjerë, duke u angazhuar me të, por edhe duke paralajmëruar në atë kohë kundër rrezikut të asaj që ai e quajti "fashizëm i krahut të majtë" - një reagim ndaj një fjalimi të zjarrtë nga një udhëheqës studentor që ai më vonë tha se ishte "paksa i papërshtatshëm". Më vonë ai do ta njihte lëvizjen si nxitëse të një "liberalizimi themelor" të shoqërisë gjermane.

Në vitet 1980, Habermas ishte një figurë e shquar në të ashtuquajturin "Mosmarrëveshja e Historianëve", në të cilën historiani i Berlinit Ernst Nolte dhe të tjerë kërkuan një perspektivë të re mbi Rajhun e Tretë dhe identitetin gjerman. Ata kishin tendencë të krahasonin atë që ndodhi nën Adolf Hitlerin me mizoritë e kryera nga qeveri të tjera, të tilla si vdekjet e miliona njerëzve në Bashkimin Sovjetik nën Stalinin. Habermas dhe kundërshtarë të tjerë pohuan se historianët konservatorë po përpiqeshin të zvogëlonin madhësinë e krimeve naziste përmes krahasimeve të tilla.

Kancelari Friedrich Merz tha se "Gjermania dhe Evropa kanë humbur një nga mendimtarët më të rëndësishëm të kohës sonë".

Lideri i qendrës së djathtë të Gjermanisë tha se “puna e tij sociologjike dhe filozofike pati ndikim në breza studiuesish dhe mendimtarësh”. Merz vlerësoi “forcën intelektuale dhe liberalitetin e Habermasit” dhe tha në një deklaratë se “zëri i tij do të na mungojë”.

Habermas mbështeti ngritjen në pushtet të kancelarit të qendrës së majtë Gerhard Schröder në vitin 1998. Ai ishte kritik ndaj qasjes “teknokratike” dhe perceptoi mungesën e vizionit politik të pasardhëses konservatore të Schröderit, Angela Merkel, duke u ankuar në vitin 2016 për efektet paralizuese në opinionin publik të “batanijes së shkumës së politikës së Merkelit për të dërguar njerëzit në gjumë”.

Ai ishte veçanërisht kritik ndaj “interesit të kufizuar” të treguar nga politikanët gjermanë, udhëheqësit e biznesit dhe media në “formësimin e një Evrope politikisht efektive”. Në vitin 2017, ai vlerësoi Presidentin e sapozgjedhur francez Emmanuel Macron për hartimin e planeve për reformën evropiane, duke thënë se “mënyra se si ai flet për Evropën bën një ndryshim”.

Habermas lindi më 18 qershor 1929 në Dyseldorf dhe u rrit në Gummersbach aty pranë, ku babai i tij drejtonte dhomën lokale të tregtisë. Ai u bë anëtar i Deutsches Jungvolk, një seksion i Rinisë Hitleri për djemtë më të vegjël, në moshën 10 vjeç.

Ai lindi me një qiellzë të çarë që kërkonte operacione të përsëritura si fëmijë, një përvojë që ndihmoi në informimin e mendimit të tij të mëvonshëm për gjuhën.

Habermas tha se e kishte përjetuar rëndësinë e gjuhës së folur si "një shtresë të përbashkët pa të cilën ne si individë nuk mund të ekzistojmë" dhe kujtoi se kishte luftuar për ta bërë veten të kuptueshëm. Ai foli gjithashtu për "superioritetin e fjalës së shkruar" dhe tha se "forma e shkruar fsheh të metat e gojës".

Gruaja e tij, Ute Habermas-Wesselhoeft, vdiq vitin e kaluar. Çifti pati tre fëmijë: Tilmann; Rebekka, e cila vdiq në vitin 2023; dhe Judith.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Komente (0)