Shkencëtarët kanë vëzhguar dhe numëruar prej kohësh unazat e rritjes në kockat e fosilizuara të këmbëve të T-rex për të llogaritur si moshën e tyre në momentin e vdekjes, ashtu edhe shpejtësinë me të cilën u rritën deri në madhësinë e të rriturve. Studimet kanë treguar se këta dinosaurë zakonisht ndaluan së rrituri rreth moshës 25 vjeç dhe jetëgjatësia e tyre ishte rreth 30 vjet.
Megjithatë, një studim i ri i botuar në revistën PeerJ të mërkurën detajon se si një ekip shkencëtarësh përdorën dritën e polarizuar për të zbuluar unaza rritjeje të papara më parë në 17 ekzemplarë individualë.
Analiza tregoi se Tyrannosaurus rex nuk do të kishte arritur madhësinë e tij maksimale prej rreth tetë tonësh derisa të ishte 35 ose edhe 40 vjeç.
Ndryshe nga unazat e pemëve, unazat e rritjes së dinosaurëve përfshijnë vetëm 10 deri në 20 vitet e fundit të jetës së një individi.
Megjithatë, meqenëse mostrat e analizuara përfshinin kafshë të reja, si dhe ato të rritura plotësisht, studiuesit ishin në gjendje të krijonin një pamje të rritjes së tyre duke përdorur një qasje të re statistikore që kombinon të dhëna nga mosha të ndryshme.
Foto: AP/Kiichiro Sato
Kronologjia e rritjes së re
Duke përdorur të dhënat më të mëdha të mbledhura ndonjëherë për T-Rex, studiuesit ishin në gjendje të rindërtonin kronologjinë e rritjes së tyre dhe zbuluan se këta dinosaurë u rritën shumë më ngadalë nga sa mendohej më parë.
“Në vend që të rritej me shpejtësi, Tyrannosaurus rex e kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij në rangun e madhësisë mesatare të trupit, në vend që të arrinte shpejt një gjatësi totale trupore prej 12 metrash”, tha për CNN autorja kryesore e studimit, Holly Woodward, profesoreshë e anatomisë në Universitetin Shtetëror të Oklahomës .
"Përveç kësaj, zbuluam se hapësira midis unazave të rritjes ndryshonte midis individëve, me disa vite që tregonin rritje të konsiderueshme dhe të tjera shumë të pakta. Kjo ndryshueshmëri sugjeron që rritja ishte fleksibile dhe ka të ngjarë të ndikohej nga disponueshmëria e burimeve dhe ndoshta nga kushte të tjera të jashtme", shpjegon Dr. Woodward.
Zbulimet i ndihmojnë shkencëtarët, thotë ai, të kuptojnë më mirë mbretin dinosaur dhe rolin e tij në botën dhjetëra miliona vjet më parë.
Sipas saj, studimi ndihmon për të zbuluar pse T-reksi ishte kaq i suksesshëm si mishngrënës - që, duke u rritur ngadalë gjatë një periudhe të gjatë kohore, ky dinosaur hyri në shumë fusha ushqimore gjatë jetës së tij, duke u bërë përfundimisht mjaftueshëm i madh për të luftuar me T-rekset e tjera për ushqim.
Unazat e rritjes në fosilet e t-rex
Dallimet në kurbat e rritjes së disa prej ekzemplarëve të përfshirë në studim i shtohen debatit shkencor nëse ajo që paleontologët mendonin se ishte një specie e vetme e quajtur Tyrannosaurus rex është në të vërtetë një grup që përfshin specie ose nënlloje të tjera.
Për shembull, një studim i botuar në tetor zbuloi prova se një individ që mendohej të ishte një Tyrannosaurus Rex i ri ishte në të vërtetë një dinosaur i një specie tjetër të njohur si Nanotyrannus.
Edhe pse shkalla e rritjes e shqyrtuar në këtë studim nuk mund ta konfirmojë përfundimisht ekzistencën e specieve të veçanta, "provat tregojnë për këtë mundësi interesante, ndër shpjegime të tjera të mundshme", thanë studiuesit në një deklaratë.
Gjetjet e studimit të ri përputhen me punën e kohëve të fundit mbi Nanotiranin, tha Steve Brusati, një profesor i paleontologjisë dhe evolucionit në Universitetin e Edinburgut në Skoci, i cili nuk ishte pjesë e ekipit shkencor që kreu studimin.
"Ky është një punim i mirë dhe provokues që sugjeron gjithashtu se kishte më shumë variacion midis tiranozaurëve sesa mendonim më parë dhe se disa fosile që prej kohësh janë quajtur tiranozaurë mund t'i përkasin specieve të ndryshme", tha Brusati.
Zbulimi i një lloji të ri të unazës së rritjes së dinosaurëve mund të ketë implikime më të gjera për paleontologët që studiojnë shkallët e rritjes së këtyre kafshëve.
"Interpretimi i shumë shënuesve të rritjes të vendosur afër është i vështirë", tha në një deklaratë bashkautori i studimit Nathan Mihrvold, një matematikan dhe paleobiolog në kompaninë e shpikjeve dhe investimeve Intellectual Ventures.
"Ne gjetëm prova të forta se protokollet që përdoren zakonisht në studimet e rritjes mund të kenë nevojë të rishikohen", tha Mihrvold.
Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:
Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.
Ambasada amerikane bën të ditur mbajtjen e stërvitjes përmes një postimi në rrjetet sociale, duke nënëvizuar se teknologjia amerikane vijon të luajë një rol kyç në forcimin e sigurisë dhe kapaciteteve mbrojtëse të Shqipërisë.
Ferma ku mbarshtoheshin dhitë, në Shupenzë, është vendosur në karantinë, ndërsa në një perimetër prej rreth 10 kilometrash është kryer hetim epidemiologjik për të parandaluar përhapjen e mëtejshme të sëmundjes.
Lideri turk bëri me dije se Ankaraja po ndërmerr veprimet dhe iniciativat e nevojshme diplomatike që synojnë uljen e tensionit, zgjatjen e armëpushimit dhe vazhdimin e bisedimeve mbi sulmet e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit ndaj Iranit.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ka pritur në Romë presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, duke konfirmuar vazhdimin e mbështetjes së fortë të Italisë ndaj Kievit.
Projektet janë kabllot ‘Apollo Link’ dhe ‘Iberia Link’, dy infrastruktura të projektuara për të transportuar sasi të mëdha të energjisë elektrike, veçanërisht asaj të rinovueshme, në të gjithë Mesdheun dhe për të përmirësuar lidhjen midis rrjeteve kombëtare.
Një zbulim i rrallë ka habitur autoritetet dhe ekspertët në Republikën Çeke, pasi dy persona kanë gjetur rastësisht një thesar me qindra monedha ari në një zonë malore.
Një turiste argjentinase ka përfunduar duke paguar rreth 3400 euro për një misër të lyer me margarinë në Rio de Janeiro, pasi u mashtrua nga një shitës ambulant në plazh.
Pranë dritares, në pjesën e brendshme të shtëpisë, qoftë midis dritareve të dyfishta ose në një hapësirë të vogël që ekziston, vendosni në kornizë një lugë metalike, mundësisht prej çeliku inox. Qëllimi është të zvogëlohet kondensimi në dritare dhe të kufizohet sa më shumë shfaqja e mykut.
Nisma revolucionare fillimisht do të nis me një seksion pilot të vendosur pranë qytetit të El Vendrell dhe do të operojë në një gjatësi prej 150 kilometrash, midis komunës së Tarragonës dhe Maçanet de la Selva në Girona.
Një burrë ka fituar një pikturë origjinale të Pablo Picasso-s me vlerë më shumë se 1 milion euro në një llotari bamirësie. Ari Hodara, një inxhinier dhe entuziast i artit, mësoi se ishte fituesi të martën kur iu përgjigj një video-telefonate nga shtëpia e ankandit Christie's në Paris.
Ata ishin njohur në fund të viteve ’50, kur ai shërbente si ushtar në Francë. Jeta i kishte ndarë për dekada, secili duke krijuar familjen e vet, derisa u ribashkuan në vitet e fundit dhe vendosën të martoheshin.
Një nismë e re në Britaninë e Madhe synon të ndryshojë mënyrën si qytetarët përdorin energjinë elektrike, duke i nxitur ata të konsumojnë më shumë gjatë periudhave kur ka tepricë në rrjet.
Komente (0)