"Sulmojmë në 9, NATO nuk do të vijë", Rusët me propagandë për shkëputjen e qytetit 'ku fillon Europa'

Dihet mirë se rusët, përveç ushtrisë së tyre, po zhvillojnë edhe një fushatë shumë agresive dezinformimi, por në qytetin estonez të Narvës, pikërisht në kufirin me Rusinë, gjërat kanë shkuar më tej se kudo tjetër. Konkretisht, në internet u përhap lajmi se qyteti i Narvës, i treti më i madh në Estoni, po përgatitet të shkëputet nga shteti i tij amë dhe të formojë Republikën Popullore pro-ruse të Narvës.

Javët e fundit, një numër profilesh anonime në mediat sociale kanë postuar meme në rusisht dhe kanë shpallur ndarjen e Narvës dhe qarkut Ida-Viru nga Estonia, duke e quajtur atë “tokë ruse”, por problemi është se asgjë nga këto nuk është e vërtetë.

Kryetarja e bashkisë së Narvës, Katri Raik, po e humbet pak durimin ndërsa shpjegon se si këto janë gënjeshtra.

“Është një histori krejtësisht e rreme, një absurditet i plotë”, thotë Raik, dukshëm e frustruar, për Politico . “Jam e zemëruar me të gjithë ata që e bënë këtë një problem të madh dhe po u them atyre: Tani unë jam e bllokuar me këtë problem, jo ju.”

Këto njoftime të kujtojnë në mënyrë të papërmbajtshme fushatën e dezinformimit që i parapriu sulmit rus në Krime dhe, më vonë, në Ukrainën lindore, e cila tashmë alarmoi publikun perëndimor, i cili ka frikë se përmes Narvës, Putini mund të testojë gatishmërinë e NATO-s për të vepruar në kufirin e saj lindor.

Por Raik e sheh ndryshe dhe thotë se bëhet fjalë për një grusht propaganduesish rusë që duan ta destabilizojnë vendin në këtë mënyrë dhe ta shtyjnë narrativën e tyre në rrjedhën kryesore, gjë që në fund të fundit ka implikime për jetën reale me të cilat vetë kryetarja e bashkisë duhet të luftojë.

'A është Narva e radhës?'

Nuk është e vështirë të kuptohet pse Narva u zgjodh si shënjestër. E vendosur në kufirin verilindor të Estonisë, ajo ndahet nga Rusia vetëm nga një lumë rreth 100 metra i gjerë dhe është më afër Shën Petersburgut sesa kryeqytetit, Talin. Plot 98% e 50,000 banorëve flasin rusisht. Më shumë se një e treta mbajnë pasaporta ruse dhe një pjesë e madhe janë pensionistë që kujtojnë me nostalgji epokën sovjetike, kur rajoni ishte një fuqi industriale.

Qyteti kishte flirtuar tashmë me shkëputjen. Në vitin 1993, tre vjet pasi Estonia shpalli pavarësinë, këshilli i qytetit organizoi një referendum mbi autonominë. Nga ata që dolën, 97% votuan 'po'. Por Gjykata Supreme e Estonisë e shpalli rezultatin të paligjshëm dhe Moska nuk reagoi sepse ishte e zënë me problemet e veta në atë kohë, ndaj Narva mbeti pjesë e Estonisë, dhe sot është gjithashtu pjesë e BE-së dhe NATO-s.

Foto: AP/Liis Treimann

Kjo histori e Narvës u rishfaq pas aneksimit të Krimesë nga Rusia në vitin 2014. Në atë kohë, gazetarët vinin me të njëjtën pyetje: “A është Narva e radhës?”

“Më është dashur t’u shpjegoj atyre se nuk kemi ‘njerëz të vegjël të gjelbër’”, tha Raik, duke iu referuar ushtarëve rusë pa stema dalluese në Ukrainë. Në qershor 2022, Vladimir Putin i hodhi benzinë zjarrit, duke lavdëruar Pjetrin e Madh dhe duke thënë: “Duket se na ka shkuar ndërmend ta rimarrim këtë zonë dhe ta forcojmë atë”.

Në shkurt të këtij viti, madje edhe politologu gjerman Carlo Masala, në një libër prej 120 faqesh të titulluar “Nëse Rusia fiton”, paraqiti një skenar shqetësues për evropianët në të cilin Rusia fiton një luftë me Evropën, përkatësisht aleancën e NATO-s, me qytetin e parë që do të sulmohet si Narva.

'NATO nuk do të vijë'

Uebsajti estonez për demaskimin e propagandës, Protastop, ka zbuluar një fushatë online nga një grup trollësh që mbështesin ndarjen e Narva-s në TikTok, Telegram dhe Vkontakte (versioni rus i Facebook-ut). Grupi ka krijuar një flamur, një himn dhe madje edhe një orar për sulmin: zgjim në orën 6, mëngjes në orën 8, 'sulm' në orën 9 dhe një koncert me fishekzjarre në mbrëmje.

Përmbajtja që ai publikon është shpesh e çuditshme, pasi është plot me kafshë dhe meme. Një postim tregonte një qen me flamuj baltikë dhe mbishkrimin: 'NATO nuk do të vijë'.

Megjithatë, Protastop paralajmëron se pas njoftimeve humoristike fshihet një mesazh që "normalizon retorikën rreth shkëputjes dhe separatizmit".

Më vonë doli që fushata informative e përmendur nuk pati ndonjë sukses të veçantë, sepse vetëm 60 persona e ndoqën. Kryeministrja estoneze, Kristen Michal, e quajti atë një “operacion rus për të mbjellë përçarje”, ndërsa ministri Margus Tsahkna tha: “Qëndroni të qetë dhe të informuar”.

Deri më tani, shërbimi estonez i sigurisë nuk sheh një lidhje të qartë midis këtij veprimi online dhe Kremlinit, por ata thonë se është një grup margjinal.

"Është një fushatë realiteti virtual... njerëz që duan të duken të rëndësishëm." Narva tani po e quan veten vendi “ku fillon Evropa”. “Demokracia mbaron këtu, Rusia fillon atje”, thotë roja kufitare Erik Liiva, duke treguar urën midis dy vendeve.

Ura është e mbyllur për automjete dhe e siguruar me barriera antitank. Rreth 1,600 njerëz e kalojnë atë çdo ditë, dhjetë herë më pak se para luftës. Kontrollet janë të rrepta, pasi çdo çantë kontrollohet për të parandaluar shkeljet e sanksioneve.

Dikur ishte ndryshe. Rojet kufitare estoneze dhe ruse bashkëpunonin, madje patrullonin së bashku. Por në vitin 2024, Rusia hoqi shenjat kufitare nga lumi, pa shpjegime. Kur u pyet për fushatën e dezinformimit, Liiva e injoroi.

Foto: AP/Liis Treimann

"Rusia gjithmonë është përpjekur të na ndikojë... për mua, kjo është thjesht një e enjte tjetër”, tha ai.

Për shumicën e banorëve të Narvës, frika më e madhe nuk është pushtimi, por se do të etiketohen si një rajon 'pro-rus'. Pas sulmit ndaj Ukrainës, Estonia ndaloi kanalet televizive ruse, hoqi monumentet sovjetike dhe vendosi të shfuqizojë shkollat ​​ruse deri në vitin 2030.

Rusia i quan këto masa 'rusofobe'. Dhe banorët thjesht duan të jetojnë në paqe dhe shpesh nuk duan të zgjedhin anë.

“Ne jetuam për vite me radhë pa asnjë problem”, thotë pensionistja Svetlana. “Gjithçka ishte mirë. Nuk kishte diskriminim”. Burri i saj shton: “Nuk ka kërcënim, Rusia nuk është kërcënim”.

Megjithatë, edhe pse ka shtetësi ruse, ai nuk dëshiron të jetojë në Rusi.

“Ne nuk i përkasim atje... Ne jemi thjesht estonezë që flasim rusisht. Do të jetoj këtu derisa të vdes. Ky është vendi im... por shqetësohem për të ardhmen e fëmijëve të mi”, thotë ai.

Komente (0)