Hëna po zvogëlohet! Shkencëtarët thonë se kjo mund të jetë katastrofike për NASA-n

Shkencëtarët kanë zbuluar mbi 1,000 çarje të reja në sipërfaqen e Hënës, duke forcuar provat se sateliti natyror i Tokës po tkurret gradualisht.

Burimi: Planetary Science Journal

19.02.2026. 22:11

Hëna po zvogëlohet! Shkencëtarët thonë se kjo mund të jetë katastrofike për NASA-n

Shkencëtarët kanë zbuluar mbi 1,000 çarje të reja në sipërfaqen e Hënës, duke forcuar provat se sateliti natyror i Tokës po tkurret gradualisht. Studimi i fundit, i kryer nga Qendra për Studime të Tokës dhe Planetëve pranë National Air and Space Museum, identifikoi 1,114 struktura të panjohura më parë, duke e çuar në 2,634 numrin total të këtyre formacioneve të dokumentuara.

Prej vitit 2010, shkencëtarët thonë se Hëna po ftohet nga brenda, proces që shkakton kontraktim të kores. Ky fenomen ka krijuar forma karakteristike të njohura si “lobate scarps” në zonat e larta hënore, ku shtypja e kores ngre kreshta përgjatë thyerjeve. Zbulimi i ri tregon se struktura të ngjashme janë të përhapura edhe në fushat e errëta dhe të gjera vullkanike, duke ofruar një pamje më të plotë globale të aktivitetit tektonik hënor.

Sipas autorit kryesor, Cole Nypaver, gjetjet shënojnë një hap të rëndësishëm në kuptimin e historisë termike dhe sizmike të Hënës. SMR-të datojnë mesatarisht rreth 124 milionë vjet më parë, ndërsa “lobate scarps” rreth 105 milionë vjet, çka i bën ato ndër tiparet gjeologjike më të reja në Hënë, relativisht të “rinj” në shkallë planetare.

Foto: NASA

Megjithatë, studimi ngre shqetësime për misionet e ardhshme hapësinore. Shpërndarja e SMR-ve sugjeron se tërmetet e cekëta hënore mund të jenë më të zakonshme nga sa mendohej, duke përbërë rrezik potencial për astronautët dhe infrastrukturën e ardhshme. Paralajmërimi vjen në një kohë kur NASA synon të rikthejë njerëzit në Hënë me programin Artemis, përfshirë misionin Artemis III.

Ekspertët theksojnë se një kuptim më i mirë i tektonikës dhe aktivitetit sizmik hënor është thelbësor për sigurinë e eksplorimit dhe për projektet e mundshme të banimit afatgjatë. Studimi, i publikuar në “The Planetary Science Journal”, kontribuon në ndërtimin e një tabloje më të qartë të një Hëne dinamike, që vazhdon të ndryshojë edhe sot.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Komente (0)