Mbrojtja, tokat e rralla dhe rrugët arktike: pse Groenlanda është strategjike për Trump

Pas ndërhyrjes në Venezuelë, Donald Trump ka rikthyer vëmendjen te Groenlanda, duke theksuar se Shtetet e Bashkuara “kanë nevojë” për të. Ky është një objektiv i deklaruar për Uashingtonin, me presidentin amerikan që e rikonfirmon në një moment delikat të skenës ndërkombëtare, mes krizës në Venezuelë dhe rivalitetit në rritje me Rusinë dhe Kinën.

Ideja e interesit amerikan për Groenlandën shkon pas në kohë. Që pas Luftës së Dytë Botërore, presidenti Harry Truman kishte ofruar një shumë që sot do të barazohej me rreth 1.6 miliardë euro për blerjen e ishullit, por marrëveshja nuk u realizua. Trump e ka rikthyer disa herë këtë tezë, duke e konsideruar Groenlandën “thelbësore për sigurinë kombëtare” të SHBA-ve.

Avampost strategjik kundër Rusisë dhe Kinës

Nga pikëpamja gjeopolitike, Groenlanda shihet si një pikë kyçe për frenimin e ndikimit rus dhe kinez, si në planin ushtarak ashtu edhe në atë ekonomik. Shkrirja progresive e akullnajave për shkak të ngrohjes globale po hap mundësi të reja për shfrytëzimin e rrugëve detare arktike dhe për aksesin në burime natyrore që deri më tani kanë qenë të paarritshme.

Roli ushtarak

Në aspektin e mbrojtjes, Groenlanda konsiderohet një urë strategjike mes Amerikës dhe Europës. Në territorin e saj ndodhet tashmë baza Pituffik Space, pika më veriore e sistemit të vëzhgimit dhe paralajmërimit të mbrojtjes raketore të Pentagonit. SHBA-të synojnë të zgjerojnë praninë e tyre për të monitoruar lëvizjet e flotave ruse dhe kineze në korridorin strategjik Groenlandë–Islandë–Mbretëri e Bashkuar, i rëndësishëm edhe për mbrojtjen e kabllove nënujore arktike.

Tokat e rralla dhe burimet natyrore

Në nëntokën e Groenlandës ndodhen disa nga rezervat më të mëdha në botë të tokave të rralla, të vlerësuara në mbi 36 milionë tonë. Këto minerale janë thelbësore për prodhimin e mikroçipave, motorëve elektrikë, baterive dhe sistemeve të avancuara të armëve. Përveç tyre, ishulli ka edhe rezerva të konsiderueshme gazi, nafte, rubinësh dhe diamantësh.

Sipas vlerësimeve të US Geological Survey, potenciali ekonomik i këtyre burimeve arrin në 300–400 miliardë dollarë, por deri tani ka qenë pak i shfrytëzueshëm për shkak të akullit dhe kundërshtimit të autoriteteve lokale. Kontrolli i Groenlandës do t’i mundësonte Uashingtonit të reduktonte varësinë nga Kina, duke garantuar vetë-mjaftueshmëri teknologjike dhe ushtarake.

Rrugët arktike, “Kanali i ri i Suezit”

Shkrirja e akullnajave, e vlerësuar në rreth 300 miliardë tonë akull në vit, po hap perspektiva të reja për atë që shumë analistë e quajnë “Kanali i ri i Suezit”. Rrugët detare përmes Polit të Veriut shkurtojnë ndjeshëm kohën e transportit mes Europës, Azisë dhe Amerikës së Veriut. Kontrolli i Groenlandës do të thotë kontroll mbi këto “autostrada të ardhshme të detit”, duke siguruar një avantazh logjistik dhe ekonomik të jashtëzakonshëm, si dhe duke paraprirë lëvizjet e Kinës dhe Rusisë, të cilat prej kohësh kanë shfaqur interes për zonën dhe kanë nisur bashkëpunimin për zhvillimin e rrugëve arktike.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.

Komente (0)