Papa Leo XIV: Teknologjia duhet të çarmatoset, ajo vërteton sundimin e pakicës

"Magnifica humanitas"- enciklika e parë e Papës Leo XIV mishëron dallimin e madh që thekson Papa: midis njerëzimit dhe makinës. Ose, në këtë rast, inteligjencës artificiale. 

Dhe me dy fjalët që përbëjnë titullin sipas traditës latine letra apostolike fillon: "Njerëzimi madhështor i krijuar nga Zoti sot përballet me një zgjedhje vendimtare: të ngrejë një Kullë të re të Babelit ose të ndërtojë qytetin ku Zoti dhe njerëzimi banojnë së bashku." 

Vetë Leo XIV e paraqiti atë, Papa i parë në histori që e bëri këtë personalisht. Ai u shoqërua nga Christopher Olah, bashkëthemelues i firmës së madhe të teknologjisë së inteligjencës artificiale Anthropic.

Enciklika e parë e Papës Amerikan është mbi 200 faqe e gjatë dhe e ndarë në pesë kapituj. Ndër temat e trajtuara ishin vlerësimi i aftësive dhe shkathtësive njerëzore, paqja dhe nevoja për të luftuar për drejtësi dhe vëllazëri. Mbi temën e konfliktit, Papa Leo XIV u përqendrua: "Është më e rëndësishme se kurrë të riafirmohet nevoja për të kapërcyer teorinë e 'luftës së drejtë', e cila shpesh përmendet për të justifikuar çdo luftë". Kjo është veçanërisht e vërtetë në një kohë kur "një kulturë pushteti po konsolidohet në të cilën disponueshmëria e mjeteve dhe aftësia për të dominuar tentojnë të diktojnë axhendën dhe kriteret e vendimmarrjes, duke e lënë të mirën e përbashkët të njerëzimit në sfond dhe duke e reduktuar dramën konkrete të popujve në luftë në një variabël dytësor krahasuar me interesat strategjike". 

Dhe ndërsa e drejta për mbrojtje legjitime mbetet e vlefshme dhe e fortë, Papa shqyrton të gjitha mënyrat e tjera për të zgjidhur tensionet, siç janë dialogu, diplomacia dhe falja.

"E drejta e parë njerëzore është e drejta për jetë, që nga ngjizja deri në fundin e saj natyror, pa të cilën është e pamundur të ushtrohet ndonjë e drejtë tjetër. Kur kjo e drejtë themelore mohohet, siç ndodh në abortin e induktuar, vrasjen e të pafajshmëve dhe eutanazinë, ne përballemi me zgjedhje që Kisha i konsideron rëndë të paligjshme", shkruan Papa Leo XIV, duke folur për të drejtat themelore. 

"Të drejtat e njeriut janë të paprekshme, pasi ato janë të natyrshme për personin njerëzor dhe dinjitetin e tij ose të saj. Si pasojë, ato janë universale dhe të patjetërsueshme." Një tjetër e drejtë themelore që duhet mbrojtur është ajo e migrantëve: "Drejtësia sociale përfshin të paktën dy angazhime plotësuese. Nga njëra anë, mbrojtja e të drejtës për shpresë të atyre që detyrohen të largohen, sigurimi i rrugëve të sigurta dhe ligjore, kushteve dinjitoze të pritjes dhe rrugëve të vërteta drejt integrimit. Nga ana tjetër, promovimi i të drejtës për të qëndruar në vendin e vet në paqe dhe siguri, adresimi i shkaqeve rrënjësore që i detyrojnë njerëzit të migrojnë, duke përfshirë ato që lidhen me padrejtësinë ekonomike dhe krizën klimatike."

"Në epokën e inteligjencës artificiale, në të cilën dinjiteti njerëzor rrezikon të errësohet nga format e reja të dehumanizimit, ne kemi detyrën urgjente të mbetemi thellësisht njerëzorë", thuhet në të. Kjo është arsyeja pse është e domosdoshme të "çarmatosim IA-në", këmbëngul Leo XIV, duke i bërë jehonë shprehjes së njohur "çarmatosim dhe çarmatosemi", që shpesh përdoret për paqen. Kjo kërkon heqjen e progresit teknologjik nga logjika e konkurrencës ushtarake, ekonomike dhe njohëse. 

"Është gara për algoritmin më efikas dhe bazën e të dhënave më të madhe, me qëllim konsolidimin e një avantazhi gjeopolitik ose tregtar mbi të gjithë të tjerët. Çarmatosja do të thotë thyerja e kësaj ekuivalence midis fuqisë teknike dhe të drejtës për të qeverisur. Çarmatosja nuk do të thotë heqja dorë nga teknologjia, por parandalimi i saj nga dominimi i njerëzimit. Do të thotë heqja e saj nga monopolet, duke e bërë të diskutueshme, të kontestueshme dhe për këtë arsye të banueshme, duke e rikthyer atë në shumësinë e kulturave njerëzore dhe formave të jetës." "Detyra," vazhdoi Papa Leo XIV, "nuk është thjesht etike ose teknike: është ekologjike në kuptimin më radikal, sepse vë në pikëpyetje një dimension të ri të shtëpisë sonë të përbashkët. IA është tashmë një mjedis në të cilin jemi të zhytur dhe një fuqi me të cilën duhet të llogarisim. Prandaj, rregullimi i saj nuk është i mjaftueshëm: ajo duhet të çarmatoset dhe të bëhet mikpritëse."

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.

Komente (0)