home-icon BOTË Amerika

Sa do t’i kushtonte Trumpit, blerja e Groenlandës?

Çmimi i vlerësuar është 2.76 trilionë dollarë, 9% e PBB-së së SHBA-së dhe 7% e borxhit të saj publik. Një shumë e madhe, por në përputhje me precedentin e blerjes së Luizianës nga Franca.

Burimi: Corriere Della Sera

08.01.2026. 14:37

facebook twitter linkedin link mail
Sa do t’i kushtonte Trumpit, blerja e Groenlandës?
Foto: X

Blerja e Groenlandës nga Shtetet e Bashkuara në thelb do të ishte një transaksion i madh pasurish të paluajtshme. Donald Trump e ka përsëritur këtë vazhdimisht që nga viti 2019, kur ai ngriti për herë të parë mundësinë e blerjes së ishullit të madh Arktik nga Danimarka.

Tani që presidenti amerikan duket më i vendosur se kurrë për t'i bërë një ofertë pronarit aktual, lind pyetja: ‘Sa vlen Groenlanda?’.

Për t'iu përgjigjur kësaj pyetjeje, mund të përdoret një kriter historik. Shtetet e Bashkuara kanë tentuar tashmë ta blejnë ishullin dy herë. Pasi nënshkruan blerjen e Alaskës nga Rusia për 7.2 milionë dollarë në vitin 1868, Sekretari i Shtetit i SHBA-së William H. Seward gjithashtu shqyrtoi blerjen e Groenlandës dhe Islandës për 5.5 milionë dollarë, por kurrë nuk bëri një ofertë zyrtare.

Në vend të kësaj, Presidenti Harry Truman e bëri këtë në vitin 1946, duke ofruar 100 milionë dollarë në shufra ari për të bindur Danimarkën t'i shiste territorin, por ai nuk pati sukses. Shuma do të ishte ekuivalente me rreth 1.6 miliardë dollarë sot, vlerëson Forumi Amerikan i Veprimit, një grup mendimtarësh i qendrës së djathtë. Por do të ishte më e saktë ta përditësonin atë në përpjesëtim me PBB-në amerikane në vitet 1946 dhe 2025, me rezultatin që Trump do të duhej të jepte rreth 12.9 miliardë dollarë për t'u përputhur me ofertën e Truman.

Burimet minerale

Megjithatë, që nga viti 1946, prodhimi ka ndryshuar thellësisht, kështu që "çmimi" i Danimarkës duhet të marrë parasysh vlerën e Groenlandës për SHBA-në dhe ekonominë globale. Ishulli vlerësohet të ketë burime minerale me vlerë 4.4 trilion dollarë, afërsisht 1.7 trilion dollarë në naftë dhe gaz, nxjerrja e të cilave tani është e ndaluar për arsye mjedisore.

Po ashtu edhe 2.7 trilion dollarë në minerale të tjera, duke përfshirë mineralet e rralla shumë të vlefshme.

Megjithatë, nxjerrja e këtyre rezervave është shumë larg të qenit e thjeshtë duke pasur parasysh klimën armiqësore, mungesën e fuqisë punëtore dhe infrastrukturën e dobët, pasi më pak se 2% e territorit të Groenlandës mbulohet nga licenca eksplorimi minerarësh.

Prandaj, Forumi Amerikan i Veprimit vlerëson vlerën aktuale të burimeve minerale të shfrytëzueshme të ishullit në rreth 186 miliardë dollarë. Megjithatë, kjo shifër nuk merr parasysh mundësinë që, pasi të kenë kontrollin, Shtetet e Bashkuara të Trump do të shkelin gazin në industrinë e minierave dhe të naftës, duke bërtitur: "Shponi, shponi".

LEXO MË SHUMË

Pozicioni strategjik

Përtej burimeve të saj minerale, megjithatë, Trump e dëshiron Groenlandën edhe për arsye gjeopolitike. "Ne kemi nevojë për të, për sigurinë tonë", tha ai, duke aluduar në pozicionin e saj strategjik në Arktik, i cili, me shkrirjen e akullit dhe përparimin teknologjik, po bëhet gjithnjë e më shumë një fushë beteje për fuqitë e mëdha si Kina, Rusia dhe sigurisht Shtetet e Bashkuara.

Si e çmojmë këtë komponent jo-ekonomik, por megjithatë të sigurisë dhe ushtarak?

Nëse blerja e Groenlandës është vërtet një marrëveshje pasurish të paluajtshme, atëherë argumenton grupi i ekspertëve, ai mund ta vlerësojë ishullin duke përdorur kriteret e atij tregu. Nëse SHBA-të do të blinin të gjitha ndërtesat ekzistuese në Islandë, një vend i ngjashëm me Groenlandën për sa i përket pozicionimit gjeostrategjik, kjo do të kushtonte 131 miliardë dollarë, ose 1.28 milionë dollarë për kilometër katror. Duke e aplikuar këtë vlerë në të gjithë territorin e Groenlandës, çmimi total do të ishte 2.76 trilion dollarë, afërsisht 9% e produktit të brendshëm bruto të SHBA-së dhe 7% e borxhit të saj publik.

Një shumë e madhe, por jo fantastiko-shkencore, nëse i hedhim një sy precedentëve historikë. Për të blerë Luizianën nga Franca, një e njëzeta e madhësisë së Groenlandës, në vitin 1803, Shtetet e Bashkuara shpenzuan 15 milionë, një shifër e barabartë me 3% të PBB-së në atë kohë dhe 890 miliardë dollarë sot.

Padyshim më të përshtatshme për SHBA-në, veçanërisht kur krahasohen me të ardhurat e saj të ardhshme ishin blerjet e Floridës nga Spanja në vitin 1819 (5 milionë, 0.68% e PBB-së), Alaskës nga Rusia në vitin 1867 (7.2 milionë, 0.09% e PBB-së) dhe Ishujve të Virgjër të SHBA-së , të cilët u shitën nga Danimarka për 25 milionë (0.04% të PBB-së) në vitin 1917.

E drejta ndërkombëtare

Megjithatë, këto precedentë datojnë kryesisht që nga një kohë kur territoret konsideroheshin asete të negociueshme në të drejtën ndërkombëtare dhe për këtë arsye subjekt i shitjes gjë që, për më tepër, mund të lehtësonte deri diku përfundimin e luftërave ose të parandalonte shpërthimin e tyre. Megjithatë, ngritja e shteteve-kombe, parimi i sovranitetit dhe vetëvendosja e popujve e bëjnë idenë e Trump për blerjen e Groenlandës të duket e vjetëruar, ose të paktën shumë më e vështirë për t'u përshtatur brenda një marrëveshjeje dypalëshe shitjeje.

Nuk është rastësi që në deklaratën e tyre të përbashkët, Italia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Danimarka dhe Spanja vunë në dukje se "Groenlanda i përket popullit të saj: i takon Danimarkës dhe Groenlandës, dhe vetëm atyre, të vendosin për çështjet që i shqetësojnë".

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

AppStore GooglePlay
Etiketat:
Groenlanda Donald Trump

Komente (0)