22 vendet pa ushtri, si mbijetojnë dhe pse askush nuk i prek ato?

Në një botë të karakterizuar nga blerja e armatimeve, tensionet gjeopolitike dhe konfliktet ushtarake në vitin 2026, 22 vende ndjekin një rrugë krejtësisht të ndryshme, pasi ato nuk kanë ushtri. E megjithatë, jo vetëm që mbijetojnë, por në shumë raste janë ndër shoqëritë më të qëndrueshme dhe të sigurta në planet.

Rasti më emblematik është Kosta Rika. Më 1 dhjetor 1948, udhëheqësi i atëhershëm i vendit, José Figueres Ferrer, njoftoi heqjen përfundimtare të ushtrisë, duke i shndërruar kazermat në shkolla dhe institucione kulturore. Ky vendim, i konsideruar i pamatur në një Amerikë Latine të trazuar, në fund të fundit formoi bazën për një demokraci të qëndrueshme, me investime të larta në arsim dhe kohezion social.

Panamaja ndoqi një rrugë të ngjashme pas rënies së regjimit të Noriegës. Në vitin 1990, vendi shfuqizoi ushtrinë e saj, duke zgjedhur të mbështetej në forcat e përforcuara policore dhe në rëndësinë ndërkombëtare të Kanalit. E njëjta gjë ndodhi edhe në Grenada, ku ushtria u nxor jashtë ligjit pas pushtimit amerikan të vitit 1983.

Në Karaibe, shtete të tilla si Republika Dominikane, Shën Lucia dhe Shën Vincenti e Grenadinet kanë zgjedhur të investojnë në turizëm dhe stabilitet në vend të fuqisë ushtarake. Mauritiusi po ndjek një model të ngjashëm në Oqeanin Indian.

Në Evropë, Islanda është unike, asi ishulli i akullt është anëtare e NATO-s pa një ushtri të përhershme. Mbrojtja e saj bazohet tek roja bregdetare dhe marrëveshjet ndërkombëtare, kryesisht me Shtetet e Bashkuara. Megjithatë, vendi ka luajtur një rol vendimtar në Atlantikun e Veriut dhe historikisht ka arritur të mbizotërojë mbi Mbretërinë e Bashkuar në të ashtuquajturat "Luftërat e Merlucit" në vitet 1970.

Shtetet e vogla evropiane si Andorra, Monako dhe Vatikani mbështeten në mbrojtjen e vendeve fqinje, ndërsa Lihtenshtajni mbetet i famshëm për paradoksin historik të vitit 1866, kur një ekspeditë ushtarake u kthye nga lufta me më shumë burra sesa kishte dërguar. Pak më vonë, ushtria u shpërbë përgjithmonë.

Në Paqësor, shtete të tilla si Mikronezia, Ishujt Marshall dhe Palau ia kanë lënë mbrojtjen e tyre Shteteve të Bashkuara nëpërmjet traktateve të veçanta, duke marrë mbështetje financiare dhe garanci sigurie. Samoa, nga ana tjetër, mbështetet te Zelanda e Re, ndërsa vende të tilla si Nauru, Tuvalu dhe Ishujt Kuk plotësojnë listën.

Pavarësisht rrethanave të ndryshme gjeografike dhe politike, të gjitha këto vende ndajnë një karakteristikë të përbashkët: ato zgjodhën diplomacinë, aleancat ndërkombëtare dhe stabilitetin e brendshëm mbi fuqinë ushtarake. Dhe deri më sot, kjo zgjedhje duket se ka dhënë frytet e saj.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.

Komente (0)