Në Hormuz nuk kalon vetëm naftë, ja mallrat që qarkullojnë tranzit

Ngushtica e Hormuzit është një kanal jetësor për ekonominë globale. Bombardimi i Iranit nga SHBA-Izrael ka ngritur gjithashtu shqetësime në lidhje me ndikimin në zinxhirët e furnizimit dhe tregjet e energjisë. 

Në të vërtetë, kjo ngushticë e vogël uji në Gjirin Persik mbart afërsisht një të katërtën e tregtisë globale të naftës së transportuar nga deti, si dhe vëllime të konsiderueshme të gazit natyror të lëngshëm (LNG) dhe plehrave.

Sa dhe çfarë produktesh kalojnë nëpër Hormuz?

UNCTAD, Programi i Zhvillimit i Kombeve të Bashkuara (UNDP), mblodhi të dhëna mbi sasinë dhe llojin e mallrave që kalonin nëpër Ngushticë në javën para bastisjeve. Rezultatet japin një pamje të përgjithshme të asaj se sa tregti globale kalon nëpër Hormuz.

Flukset mesatare të regjistruara në javën para shpërthimit të luftës konfirmojnë se nafta bruto, gazi i lëngshëm i naftës (LPG), gazi natyror i lëngshëm (LNG), produktet e rafinuara të naftës dhe plehrat kimikë janë mallrat që kalojnë kryesisht nëpër Hormuz. 

Tridhjetë e tetë përqind e tregtisë globale të naftës bruto kalon nëpër Ngushticë. "Nafta bruto" i referohet një përzierjeje natyrale të hidrokarbureve, të nxjerra nga depozitat nëntokësore, e cila ende nuk i është nënshtruar përpunimit në rafineri. Përdoret kryesisht në rafineri për të prodhuar lëndë djegëse (benzinë, naftë, vajguri) dhe lëndë djegëse për ngrohje. Frika nga një ndërprerje totale e furnizimit ka shkaktuar tashmë rritjen e çmimit të naftës bruto Brent, duke arritur në gati 120 dollarë për fuçi, me pasoja pasuese në faturat e benzinës dhe shërbimeve.

LPG- gazi i lëngshëm i naftës

29% e tregtisë globale të këtij produkti kalon nëpër Hormuz. Është një përzierje hidrokarburesh, kryesisht propan dhe butan, të nxjerra nga gazi natyror ose rafinimi i naftës. LPG është një lëndë djegëse fosile shumëfunksionale me një vlerë të lartë kalorifike, e cila lëngëzohet për ruajtje dhe transport më të lehtë. I dobishëm në zonat ku rrjeti i gazit natyror nuk arrin, përdoret për ngrohjen e shtëpive, gatimin, procese të ndryshme industriale dhe bujqësore, dhe si lëndë djegëse për automjetet motorike. Sipas të dhënave nga banka e investimeve Jefferies, afërsisht 1.5 milion fuçi në ditë LPG bllokohen në mënyrë efektive. GNL

Situata nuk është pozitive as për gazin natyror të lëngshëm (GNL): pjesa e tij në tregtinë globale që kalon nëpër Hormuz është 19%. 

Produkte të Rafinuara të Naftës

Pjesa globale e tregut të produkteve të rafinuara të naftës që kalojnë nëpër Hormuz është e njëjtë me atë të GNL-së: 19%. Në vitin 2025, mesatarisht 20 milionë fuçi në ditë naftë bruto dhe produkte të rafinuara të naftës kalonin nëpër Ngushticë, ekuivalente me 25% të të gjithë tregtisë botërore të naftës me transport detar. Sot, më pak se një e dhjeta e kësaj kalon nëpër Ngushticë.

Plehrat kimikë

Afërsisht një e treta e tregtisë globale të plehrave kimikë me transport detar (rreth 16 milionë ton) kalonte më parë nëpër Ngushticë. Bllokada e vendosur nga Irani pas sulmeve izraelito-amerikane ngre shqetësime në lidhje me aksesin në këto produkte për shumë vende të botës, pikërisht në fillim të sezonit të mbjelljeve të pranverës. Një pjesë e rëndësishme e uresë, amoniakut dhe squfurit, thelbësore për sektorin global të bujqësisë, kalon nëpër Hormuz. Në të vërtetë, disa vende, për shkak të bllokadës së plehrave dhe pasojave të saj për bujqësinë, janë në rrezik të urisë: këto janë Sudani, Sri Lanka, Tanzania, Somalia, Pakistani, Tailanda, Kenia dhe Mozambiku.

Kontejnerë dhe mallra të thata me shumicë

Së fundmi, 2.8% e trafikut global të kontejnerëve dhe 2.4% e ngarkesave të thata me shumicë kalojnë nëpër Hormuz. "Materiali i thatë me shumicë" i referohet lëndëve të para të ngurta, homogjene dhe të papaketuara të transportuara në sasi të mëdha të lira (pa paketim) direkt në hambaret e transportuesve me shumicë. Kjo përfshin drithërat.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.

Komente (0)