NASA zbuloi një "sy" gjigant 40 kilometra në Sahara, si u krijua fenomeni mbresëlënës

Një nga fenomenet gjeologjike më mbresëlënëse në Tokë, i ashtuquajturi " Syri i Saharasë" në Mauritani, po rikthehet në pah përmes një analize të re nga Observatori i Tokës i NASA-s, i cili zbulon se struktura mbresëlënëse rrethore nuk është rezultat i një impakti meteori, siç besonim, por produkt i proceseve natyrore gjeologjike.

Struktura Rishat, siç quhet shkencërisht, bie në sy edhe nga hapësira. Nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor, duket si një "sy" i madh i gdhendur në shkretëtirë, me rrathë koncentrikë që i ngjajnë bebëzës së syrit.

Sipas NASA-s, diametri i formacionit arrin afërsisht 40 kilometra, megjithëse matje të tjera e vendosin atë midis 28 dhe 30 miljeve, gjë që siç u tha nuk është një kontradiktë, por një tregues se natyra nuk ndjek saktësi absolute gjeometrike. Struktura shërben si një pikë referimi e rëndësishme për astronautët, pasi Shkretëtira e Saharasë përreth duket pothuajse uniforme nga lart. Për këtë arsye, "Syri" ka tërhequr vëmendjen që nga misionet e para me njerëz.

Foto: NASA

Për dekada të tëra, forma e tij rrethore pothuajse perfekte i bëri shumë njerëz të supozonin se ishte një krater i impaktit të meteoritit. Megjithatë, studimet gjeologjike tregojnë diçka të ndryshme, pasi është një kupolë gjeologjike e ngritur (antiklinal me kupolë), domethënë shtresa shkëmbinjsh që u ngritën dhe më pas u gërryen gradualisht.

Në struktura të tilla, shkëmbinjtë më të vjetër shfaqen në qendër, ndërsa më të rinjtë formojnë unaza nga jashtë, një tipar që nuk gjendet në krateret e impaktit.

Forma përfundimtare e strukturës është për shkak të asaj që quhet erozion diferencial. Lloje të ndryshme të shkëmbinjve konsumohen me shpejtësi të ndryshme, duke rezultuar në kreshta rrethore që mbeten më rezistente me kalimin e kohës.

Foto: NASA

Ndryshimet e ngjyrave që shihen në fotografi nuk janë të rastësishme. Ato pasqyrojnë praninë e llojeve të ndryshme të shkëmbinjve , si sedimentarë ashtu edhe magmatikë, brenda dhe përreth strukturës. Rreth "Syrit" shtrihen duna të mëdha rëre, të cilat zbulojnë gjithashtu veprimin e erërave. NASA vëren se ekzistojnë duna rëre lineare dhe tërthore, varësisht nga drejtimi dhe intensiteti i erës. Në disa vende, dunat ndalen menjëherë në formacionet shkëmbore, ndërsa diku tjetër rëra bllokohet dhe formon gjurmë karakteristike në drejtim të erës.

Përtej rëndësisë së saj gjeologjike, Sahara është gjithashtu një faktor i rëndësishëm në mjedisin global. Erërat që formojnë dunat mund të transportojnë sasi të mëdha pluhuri në atmosferë.

Sipas të dhënave të NASA-s, rreth 182 milionë ton pluhur ngrihen nga Saharaja çdo vit. Nga kjo, rreth 27.7 milionë ton përfundojnë në pellgun e Amazonës, duke siguruar rreth 22,000 ton fosfor që rrisin pjellorinë e tokës.

Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:

Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.

Komente (0)