Presidenti amerikan Donald Trump e ka cilësuar si një sukses të madh fazën e parë të luftës kundër Iranit, duke i dhënë operacionit ushtarak një vlerësim maksimal.
Gjatë një aktiviteti në Shtëpinë e Bardhë, Trump deklaroi se zhvillimet në frontin e luftës po shkojnë shumë mirë. “Po ecim shumë mirë në frontin e luftës, për ta thënë butë. Dikush më pyeti, në një shkallë nga 1 në 10, si do ta vlerësoje? I thashë rreth 15,” u shpreh ai.
Presidenti theksoi se raketat iraniane dhe lëshuesit e tyre po shkatërrohen me shpejtësi nga forcat amerikane, duke e paraqitur ndërhyrjen si vendimtare për neutralizimin e kërcënimit. Ai pranoi se Irani ka ndërmarrë sulme ndaj vendeve fqinje, por nuk u ndal gjatë në këtë çështje, duke e cilësuar Teheranin si “një komb jashtë kontrollit”.
Trump gjithashtu la të kuptohet se nuk ka një qëndrim të qartë mbi atë se kush mund të drejtojë Iranin pas eliminimit të disa prej liderëve të lartë. “Udhëheqja e tyre po zhduket me shpejtësi. Kushdo që duket se dëshiron të bëhet lider, përfundon i vdekur,” tha ai.
Sipas Trump, Shtetet e Bashkuara vendosën të sulmojnë për të parandaluar një sulm të mundshëm iranian ndaj Izraelit dhe ndoshta edhe ndaj forcave amerikane në rajon. Ai deklaroi se nëse SHBA nuk do të kishte vepruar e para, Irani do të kishte goditur Izraelin dhe mundësisht edhe interesat amerikane. Ndërkohë, Shtëpia e Bardhë bëri të ditur se vendimi u mor bazuar në bindjen se Irani po përgatiste sulme ndaj forcave amerikane.
Çfarë ndodhi në ditën e pestë të luftës?
Lufta në Lindjen e Mesme po hyn në një fazë të re përshkallëzimi, ndërsa Uashingtoni paralajmëron se do të godasë “më thellë” brenda territorit iranian. Në një konferencë në Pentagon, Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, deklaroi se operacioni ushtarak është ende në “ditët e para”, por do të përshpejtohet. Shefi i Shtabit të Përgjithshëm, gjenerali Dan Caine, theksoi se pas vendosjes së epërsisë ajrore, forcat amerikane do të zgjerojnë goditjet në thellësi të Iranit.
Sipas Pentagonit, një nëndetëse amerikane ka fundosur një anije luftarake iraniane në ujëra ndërkombëtare, hera e parë që nga Lufta e Dytë Botërore që një anije armike mbytet me silur nga marina amerikane. Ndërkohë, sistemi i mbrojtjes ajrore i NATO-s rrëzoi një raketë iraniane që po drejtohej drejt hapësirës ajrore të Turqisë, duke rritur frikën e zgjerimit të konfliktit përtej Lindjes së Mesme.
Irani ka vijuar sulmet hakmarrëse me raketa balistike dhe dronë ndaj Izraelit dhe aleatëve amerikanë në rajon. Megjithatë, sipas gjeneralit Caine, sulmet iraniane kanë rënë me 86% krahasuar me ditën e parë të luftës, ndërsa sulmet me dronë janë ulur me 73%. Pavarësisht kësaj, viktimat në Iran po shtohen. Agjencia e Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut me bazë në SHBA raporton mbi 1,000 të vrarë që nga nisja e bombardimeve.
Një nga episodet më tronditëse ishte sulmi ndaj një shkolle fillore për vajza në qytetin Minab, ku sipas mediave shtetërore iraniane u vranë mbi 160 fëmijë dhe 14 mësues. Administrata amerikane ka deklaruar se po heton ngjarjen, duke theksuar se nuk synon objektiva civile.
Ndërkohë, përplasjet janë zgjeruar në Liban, ku Izraeli ka intensifikuar sulmet ndaj Hezbollahut në periferi të Bejrutit. Irani dhe Hezbollahu kryen edhe sulmin e parë të koordinuar ndaj Izraelit që nga nisja e luftës, duke lëshuar raketa njëkohësisht nga Irani dhe Libani.
Në planin diplomatik, përçarjet janë të dukshme. Presidenti amerikan Donald Trump ka kritikuar disa aleatë evropianë për qëndrimin e tyre. Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez deklaroi se Spanja thotë “jo luftës”, pasi Trump kërcënoi me ndërprerje tregtie ndaj Madridit. Edhe kancelari gjerman Friedrich Merz pranoi se ka “shumë pikëpyetje” mbi strategjinë amerikane afatgjatë për Iranin.
Ndikimi ekonomik po ndihet globalisht. Çmimi i karburantit në SHBA u rrit me 20 cent për gallon brenda dy ditësh, ndërsa tregjet aziatike pësuan rënie të forta, veçanërisht Koreja e Jugut dhe Japonia, që varen nga importet e gazit nga Lindja e Mesme. Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon mbi 20% e naftës botërore, është pjesërisht e bllokuar, duke kërcënuar furnizimin global me energji dhe ushqime. Vendet e Gjirit importojnë rreth 85% të ushqimit të tyre dhe çdo ndërprerje detare rrezikon krizë furnizimi.
Në terren, frika po rritet edhe në Irakun verior, ku autoritetet kurde druajnë se mund të përfshihen në konflikt nëse territori i tyre përdoret si bazë për operacione kundër Iranit. Ndërkohë, Irani ka përjetuar një ndërprerje masive të internetit prej më shumë se 100 orësh, duke kufizuar informacionin nga brenda vendit.
Teksa lufta hyn në ditën e pestë, retorika është ashpërsuar dhe rreziku i një konflikti rajonal të gjerë mbetet i lartë. Për momentin, përpjekjet diplomatike duken të zbehta përballë zhvillimeve ushtarake që po intensifikohen çdo orë.
Shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans:
Mund ta shkarkoni aplikacionin Newsmax Balkans nga Google Play dhe App Store.
Komente (0)